2005/04/07

Nag-ungaw Sa Kamatayo’ng Kasinatian

Semestral break niadtong 1982. Ika tulong ang-ang sa kolehiyo kami niadto. Ang miyembro sa klase mao sila si Nox, Mario, Jeffrey, Stephen, Chris ug ako. Nagkasabot kami nga mag retreat didto sa Josefina, Zamboanga del Sur. Mibalhin naman gud si Fr. Ites didto mao nga usa pag bisita pud sa iya ang among pagabuhaton.

Gubot ang Mindanao niadtong panahuna. Sagad kaayo nga madungog ang balita nga may gipatay, gi-salvage,o gi-ambush. Mao kadtong panahuna nga daghang abusong militar nga gihimo. Mao usab kadto ang panahon diin midaghan pag-ayo ang mga rebelde sa administrasyon ni Marcos. Apan wala kini maka diskurahi kanamo pag adto sa Josefina.

Misakay mig barko paingon sa Ozamis ug unya nag bus de pasahero na usab kami paingon sa Zamboanga del Sur. Sa dalan among nahinagbu-an ang mga bus nga may mga naka uniporme’ng sakay sa taplud. May army, PC ug CAFGU May mga military checkpoints usab kaming gi-agian.

Miadto mig una sa parokya ni Padre Ites sa Molave ug wala mi mo tungas dayon sa Josefina. Mainiton ang iyang pag dawat sa among pag-abot. Ug didto mi puyo mig pipila ka adlaw.

Dihay staff sa parokya ni Padre Ites nga ang pangalan Samson. Una namo siyang nakita didto sa kan-anan nga naglingkod. Dako ang iyang lawas ug bagsik kaayo ang porma. Way lihok-lihok. Apan dihang mi tindog ug milakaw nakurat kaayo mi kay Delilah man diay ang kasing-kasing, kiay kaayo ang lubot mo lakaw. Nangatawa mi pag-ayo!

Gidala mi ni Padre Ites sa usa ka pyista. Sa parokya sa Dumingag kadto, kun dili ako masayop. Si Padre Telmo Laput ang Kura Paroko. Ang unang impresyon namo kang Padre Telmo “bugoyon”. Human sa Misa may salu-salu nga gihimo sa kumbento. May inum usab. Bisan tinsyunado ang panahon naka himo gihapun ang mga tawo sa pag-saulog sa ilang pyista. Naabtan gani mig gabii sa kumbento. Ug medyo kargado na ang kasagaran.

Dihang medyo lawum na ang gabii mi ingon si Padre Telmo nga isuroy kuno mi niya. Misakay mi sa iyang jeep kauban si Padre Ites. Kusog siyang mipadagan. Sa among kakurat didto mi niya gidala sa gi diklara nga war zone. Nagkatawa lang si Padre Telmo samtang kami medyo gisudlan nag gamay’ng kahadlok.

Mi-agi mig usa ka military checkpoint. Gipahunong mi. Bisan sa kangit-ngit kita kaayo nga ang ilang mga pusil gipunting kanamo. “Maihap na lang sa tudlo ang panahon namo sa kalibutan,” maoy among huna-huna. Usa ka pag kablit sa gato segurado gyud nga tabas-tabason ang among mga lawas sa bala. “Asa man mo padulong?” singhag nga pangutana sa ilang lider. “Wala… suroy-suroy lang gud,” kalmang tubag ni Padre Telmo. “Kun mi tukar ang kabuang ining pari-a nganong i-apil-apil man mi?”, maoy mi santup sa akong huna-huna. “Ako bitaw tong pari!”, paila ni Padre Telmo. Medyo mi kalma’g gamay ang mga sundalo pagka dungog nga pari.

Apan mikalit lang pagpasutoy pagpadagan si Padre Telmo sa iyang sakyanan. Pareho ang among gihuna-huna: “Patay na gyud mi ini. Ulan sa mga bala na gyud ang mo sunod.” Posibleng i-salvage kami! Apan wala kami na dungog nga buto sa pusil. Unya mikalit lang siya pag hunong sa pagmaneho sa iyang sakyanan ug mitudlo sa atbang lugar. “Anang lugara kampo na pud sa NPA. Gusto ninyong mo adto ta?”, pangutana niya. Wala mi maka tubag. Mi hilum lang kami.

Mi padagan pag-usab si Padre Telmo sa iyang jeep ug mi simang palayo sa kampo sa military ug sa NPA. Nakaginhawa mi’g luag. “Ikaw jud Telmo, giapil-apil mi nimo’s imong kabuang!,” sukmat ni Padre Ites nga Binol-anon gihapon ang punto bisan dugay-dugay na sa Zamboanga del Sur.

Nanguli mi sa Molave ug mipahulay kami. Pagka sunod adlaw mi tungas mi sa Josefina aron mag retreat. Bugnaw ug nindot kaayo ang lugar, morag Baguio. Didto mi sa kombento sa FMM Sisters mo puyo. Si Padre Ites ang among retreat master.

Pagkahuman sa retreat nanguli mi sa Bohol. Kanunay namo ma estorya ang among hapit na sa kamatayo’ng kasinatian. Ug didto na namo batia ang kahadlok dihang amo nang gi estorya ang panghitabo. (soc)